Selenyumun Faydaları
Kanserden korunma, kalp sağlığı, tiroit hormonları ve sağlıklı gelişim için önemlidir.
Topraktaki selenyum oranı her geçen gün azalmakta. Bunun sebebi de depremler, ağaçların bilinçsizce kesilmesi, orman yangınları ve toprak kayması gibi nedenler. Bunun için tüm ülkelerde toprak gübreleme ile selenyumdan zenginleştirilmekte.
Selenyum günlük doz 0,08 mg ila 0,2 mg arasıdır. Bu oran üniversite uzmanlarının önerisidir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 0,90 mg'ın üzerinde alınmasının erişkinlerde toksisite oluşturacağını bildirmiştir. Fazla alımı kas ağrılarına, kramplara ve mide bulantılarına sebep olur. Yüksek dozlar ölüme sebebiyet vermekte. İnternet sitelerinde mg, gram, microgram hataları yapılmış.
100 gram gıdada bulunan selenyum oranları toprağın selenyum oranına göre değişir. Bu değerler yaklaşıktır.
- Patates: 0,40-0,45 mg
- Köy yumurtası: 0,11 mg
- Buğday: 0,13 mg
- Kepeği alınmamış pirinç: 0,10 mg
- Buğday unu: 0.001 mg
- Yulaf: 0,15 mg
- Hindistan cevizi: 0,81 mg
- Susam: 0,80 mg
- Kabak çekirdeği: 0,60 mg
- Kaju: 0,194 mg
- Ayçekirdeği: 0,24 mg
- Ton balığı: 0,17 mg
- Sardalya: 0,085 mg
- Mantar: 0,194 mg
- Marul: 0,06 mg
- Soğan: 0,03 mg
- Kırmızı soğan: 0,06 mg
- Sarmısak: 0,04 mg
- Salatalık: 0,06 mg
- Ringa: 0,16 mg
Fındık ve Antep fıstığında yüksek oranlarda selenyum bulunmakta ama bu ölçümler resmi olarak yok. Et ve et ürünleri, tahıllar, kuruyemişler, büyük beyaz balıklar, balkabağı, çekirdekler, tohumlar, çörek otu, hindi eti ve tavuk eti, süt ve süt ürünleri selenyum içermekte. Tavuk ve hindi beyaz etinde yüksek oranda bulunmakta.
Selenyum ve Vücuttaki Fonksiyonları
Vitamin E ile birlikte güçlü bir antioksidan ve hücre koruyucusu olarak çalışan selenyum, özellikle glutatyon peroksidaz enziminin yapısında rol almaktadır. Dokuların oksidasyon nedeniyle zarar görmesini engeller. Bu sayede erken yaşlanmanın önlenmesi üzerine de olumlu etkileri vardır.
Erkeklerin selenyuma kadınlardan daha çok ihtiyaç duydukları düşünülür. Erkeklerde bulunan selenyumun yarısı üreme sisteminde bulunur. Selenyum dokuların elastikiyetinin korunması için önemlidir.