پاسیفلورا؛ میوه پشن فروت، چرخ فلک، ماروچیا، ماراکوجا، میوه شور و اشتیاق و میوه عشق نیز نامیده میشود.
ویژگیها و تاریخچه
- نام لاتین: Passion flower
- نام آلمانی: Passions Blume
- نامهای دیگر: گل فرفره، گل ساعت، چرخ فلک
- ترکیبات شناخته شده: آلکالوئیدهایی به نامهای هارمین، هارمول، هارمان و پاسیفلورا؛ سایر مواد مانند فلاون، گلیکوزید و استرول.
در آمریکا رشد میکند؛ ۴۰۰ گونه در جهان دارد. در ترکیه در برخی مناطق به عنوان گیاه زینتی کشت میشود. سایه و رطوبت پای دیوارها را دوست دارد. گلهای نمایشی و چرخمانند آن که در تابستان باز میشوند، ارغوانی، صورتی یا قرمز رنگ و درشت هستند. گیاه از طریق بذر یا قلمه ساقه تکثیر میشود. میوه برخی گونههای آن را میتوان به صورت خام خورد، همچنین در ساخت نوشیدنی و شربت نیز از آن استفاده میشود.
بیماریهای پیشنهادی
گیاهی است که برای کمک به بیخوابی استفاده میشود. اثر آرامبخش اعصاب نیز دارد؛ تنش و حالتهای اضطرابی فرد را برطرف میکند. در بیماریهایی مانند پارکینسون و هیستری، تشنجهای عصبی را رفع میکند. در دردهای عصبی مانند بیماری زونا نیز آرامبخش است. مهمترین ویژگی آن کاهش ترسها و ایجاد خواب خوب است. فشار خون را پایین میآورد، قدرت جنسی را افزایش میدهد و در مشکلات جنسی استفاده میشود.
نحوه و مقدار مصرف
میتوان به صورت چای، تنتور مایع، شربت یا عصاره جامد استفاده کرد. میوه پاسیفلورا را میتوان به طور کامل و خام همراه با دانههایش خورد. در بستنی و شیرینیجات استفاده میشود؛ شربت و کوکتل آن نیز با میوههای گرمسیری تهیه میشود.
برای تهیه چای، یک قاشق چایخوری برگ خشک را با یک لیوان آب جوش ریخته و ۱۵ دقیقه بدون جوشیدن دم میکنند. برای رفع بیخوابی، یک لیوان شبها قبل از خواب، و برای ایجاد آرامش و رفع سایر شکایات، روزانه دو لیوان نوشیده میشود.
مناطق کشت
پاسیفلورا میوهای است که اصالتاً متعلق به جنوب برزیل و شمال آرژانتین میباشد. خاستگاه چرخ فلک پوست زرد به طور دقیق مشخص نیست؛ اما گمان میرود چرخ فلک بنفش در طول سالها دوره سازگاری در اطراف استرالیا، در این جغرافیا به شکل پوست زرد درآمده است.
بسیاری از چرخ فلکهای هاوایی از استرالیا میآیند و برای اولین بار در سال ۱۸۸۰ در باغهای خانهها شروع به کشت شدند. کشت آن در هاوایی در اوایل دهه ۱۹۳۰ است. چرخ فلکی که در سال ۱۹۳۳ در کنیا شروع به کشت شد، در سال ۱۹۴۷ در آفریقای جنوبی به ظرفیت تولید ۲۰۰۰ تن رسید.
چرخ فلکهای وارداتی به کشور ما از نوع پوست بنفش هستند. چرخ فلکهای پوست بنفش هم از نظر ویتامین و هم از نظر مواد معدنی غنیتر هستند.
ارزش غذایی
پاسیفلورا میوهای غنی از ویتامینهای C, B1, B2, B5 و همچنین کلسیم، فسفر و پروتئین است. علاوه بر این حاوی آلکالوئیدهایی به نامهای هارمین، هارمول، هارمان و پاسیفلورا؛ و موادی به نام فلاون، گلیکوزید و استرول میباشد.
میتوانید تمام پاسیفلورا را به همراه دانههایش به صورت میوه خام بخورید. میتوانید در آبمیوه، کوکتل، دسر، بستنی و سالاد میوه استفاده کنید؛ و به دلیل عطر و طعم دلپذیرش به عنوان چاشنی کنار غذاهایتان مصرف کنید.
شرایط نگهداری
پاسیفلورا باید در رطوبت ۸۵٪–۹۰٪ نگهداری شود. میوههای رسیده را میتوان به مدت ۱ هفته در دمای ۷ درجه سانتیگراد نگه داشت.
ارزش غذایی ۱۰۰ گرم پاسیفلورا
- انرژی: ۹۰ کیلوکالری
- رطوبت: ۷۵.۱ گرم
- چربی: ۰.۷ گرم
- کربوهیدرات: ۲۱.۲ گرم
- خاکستر: ۰.۸ گرم
- چربی کل: ۱۳.۸ گرم
- اسیدهای چرب اشباع: ۲.۲ گرم
- کلسیم: ۱۳ میلیگرم
- فسفر: ۶۴ میلیگرم
- آهن: ۱.۶ میلیگرم
- سدیم: ۲۸ میلیگرم
- پتاسیم: ۳۴۸ میلیگرم
- ویتامین A: ۷۰۰ واحد بینالمللی
- ویتامین B2: ۰.۱۳ میلیگرم
- اسید نیکوتینیک: ۱.۵ میلیگرم
- اسید اسکوربیک: ۳۰ میلیگرم
در کشورهای اروپایی میوههای آن به طور بسیار گستردهای فروخته میشود؛ در کشور ما نیز فروش آن در سوپرمارکتهای بزرگ به تازگی شروع شده است.