نام اصلی: Rumex patienta نامهای دیگر: اِفِلِک، لَباده
از خانواده گندم سیاه است. لَباده که خویشاوند نزدیک ترشک است، حدود ۲۵ گونه در کشور ما دارد. رایجترین آنها لَباده معمولی (R. patienta) است که در مناطق مرطوب به خودی خود میروید، همچنین کشت میشود و گیاهی علفی و چندساله است که میتواند بین ۰.۵ تا ۲ متر ارتفاع داشته باشد. ریشه اصلی آن منشعب و بیرون آن قهوهای و درون آن زرد است. ساقه راست آن با مقطع گرد، دارای خطوط طولی و معمولاً به رنگ متمایل به قرمز است. برگهای آن متناوب، دمبرگدار، کشیده، بیضی یا بیضی شکل و حاشیه آنها کمی موجدار است. گلهایی که در تابستان میشکفند، در رأس ساقه به صورت خوشههایی به رنگ سبز مایل به قرمز قرار دارند. گیاه از طریق بذرهای موجود در میوه رسیده از گلهایش تکثیر مییابد.
برگهای لَباده حاوی مواد معدنی و ویتامینهای مختلف است؛ ریشه اصلی آن حاوی نشاسته، قندها، رزین و مشتقات آنتراکینون میباشد. در برخی مناطق آناتولی از برگهای لَباده برای تهیه سالاد، غذاهای گیاهی و غذای مخصوص گوشتی به نام "دلمه اِفِلِک" استفاده میشود. چای گیغیش که از دم کردن میوههای آن تهیه میشود، در برخی مناطق به جای چای مصرف میشود. برای اطلاعات مربوط به استفاده از آن برای افزایش قد میتوانید به سایت ما مراجعه کنید.
اثرات دارویی و کاربرد
اثرات دارویی لَباده که برخی اثرات مفید آن برای سلامتی شبیه به ترشک است، به شرح زیر قابل ذکر است:
- برگهای آن یک تونیک تقویتکننده بدن است.
- اشتها آور است.
- خون و رودهها را پاک میکند.
- اثر ملین خفیف دارد.
برای بهرهمندی از این اثرات، برگهای لَباده به صورت خام خورده میشود یا جوشانده استاندارد ۵٪ آن تهیه و نوشیده میشود. برای این کار ۵۰ گرم برگ تازه لَباده را در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه دم میکنند؛ جوشانده به دست آمده روزی دو تا سه بار، هر بار یک لیوان مصرف میشود.
- برگهای آن برای بیماریهای پوستی مؤثر است؛ دملها را میرساند، زخمها و اگزماها را بهبود میبخشد. برای این اثر، از برگهای لَباده ضماد زخم تهیه میشود و به صورت موضعی بر محلهای مورد نظر اعمال میگردد.