Orijinal adı: Rumex patienta Diğer adı: Efelek, Labada
Karabuğdaygiller familyasındandır. Kuzukulağının yakın akrabası olan labadanın ülkemizde yetişen 25 kadar türü vardır. Bunlardan en yaygını olan adi labada (R. patienta), sulak yerlerde kendiliğinden yetişen, aynı zamanda tarımı da yapılan ve 0,5-2 m. arasında boylanabilen çok yıllık otsu bitkidir. Kazık kökü dallı olup dışı kahverengi içi sarıdır. Yuvarlak kesitli dik gövdesi uzunlamasına çizgili ve genellikle kırmızımsı renklidir. Yaprakları almaşık dizili, saplı, uzunca, oval ya da elips biçimli ve kenarları hafif dalgalıdır. Yazın açan çiçekleri gövdenin tepesinde kırmızımsı yeşil renkli salkımlar halinde bulunur. Bitki, çiçeklerinden olgunlaşan meyvesindeki tohumlarla çoğalır.
Labadanın yapraklarında çeşitli mineral ve vitaminler; kazık köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri bulunur. Anadolu'nun bazı yerlerinde labada yapraklarıyla salata, sebze yemekleri ve "efelek dolması" denilen özel etli yemek yapılır. Meyvelerinin demlendirilmesiyle yapılan gığış çayı bazı yerlerde çay yerine içilir. Boy uzaması için kullanımına ilişkin bilgi için sitemize bakabilirsiniz.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı
Sağlığa yararlı bazı etkileri kuzukulağınınkine benzeyen labadanın tıbbi etkileri şöyle sıralanabilir:
- Yaprakları, bedeni güçlendirici bir toniktir.
- İştah açıcıdır.
- Kanı ve bağırsakları temizler.
- Hafif müshil etkisi vardır.
Bu etkilerden yararlanmak için labadanın yaprakları çiğ olarak yenir ya da %5'lik standart dekoksiyonu yapılarak içilir. Bunun için 1 litre sıcak suya 50 gr taze labada yaprağı konulup 15-20 dakika demlendirilir; elde edilen dekoksiyon günde iki-üç kez birer bardak alınır.
- Yaprakları deri hastalıklarında etkilidir; çıbanları olgunlaştırır, yara ve egzamaları iyileştirir. Bu etki için labadanın yapraklarıyla yara lapası hazırlanır ve şikayet edilen yerlere dıştan uygulanır.
