هزاربرگ (Achillea millefolium) که به نام‌های گل قندیل، آق‌باش، علف هزاربرگ، هزاربرگ سفید، هزاربرگ زرد یا علف برساما نیز شناخته می‌شود، گونه‌ای گیاهی از خانواده کاسنی‌ها (Asteraceae) است.

گیاهی است چندساله و علفی، معطر، به ارتفاع ۲۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر که در ماه‌های خرداد تا شهریور گل‌های سفید یا صورتی می‌دهد و در کنار جاده‌ها، مزارع و خاک‌های خشک می‌روید. ساقه‌های آن راست، بدون انشعاب و پوشیده از کرک‌های نرم است. برگ‌های آن بدون دمبرگ و به رنگ سبز تیره هستند.

در خونریزی‌های قاعدگی، دوران یائسگی، التهاب تخمدان‌ها، ترشحات رحم و کمردرد مؤثر است. خون‌ساز است. در ناراحتی‌های معده و کیسه صفرا تأثیر دارد. یکی از محبوب‌ترین گیاهان قطع‌کننده خونریزی است. در دردهای معده، شقاق، زخم، گاستریت و مانند این‌ها، در خونریزی‌های معده و بواسیر و همچنین در زخم‌ها و خونریزی بینی استفاده می‌شود.

کنیپ، گیاه‌شناس مشهور، در نوشته‌ای می‌گوید (منبع۱: م. تربن): "اگر گاهی چای هزاربرگ می‌نوشیدند، زنان با بسیاری از مشکلات اصلاً مواجه نمی‌شدند!".

چه یک دختر جوان با قاعدگی نامنظم باشد، چه یک زن بالغ در دوران یائسگی یا پس از آن، برای همه زنان نوشیدن گاه‌به‌گاه چای هزاربرگ بسیار مهم است. هزاربرگ، در تمامی موضوعاتی که به ذهن می‌رسد، رحم را به بهترین شکل تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در التهاب تخمدان، با شروع استفاده از حمام‌های نشیمن هزاربرگ، دردها قطع می‌شود و التهاب به تدریج شروع به پسرفت می‌کند. این حمام‌ها همچنین می‌توانند در مشکل شب‌ادراری افراد مسن و کودکان و نیز در ترشحات رحم موفق باشند. در این موارد، همچنین لازم است روزی ۲ فنجان چای هزاربرگ نوشیده شود.

میوم‌ها (تومورهای عضلانی) نیز، تا زمانی که معاینه پزشکی نتیجه مثبتی نشان دهد، در صورت استفاده طولانی‌مدت و روزانه از حمام‌های نشیمن هزاربرگ، می‌توانند از بین بروند. (منبع۱: م. تربن). در دوران یائسگی نیز زنان باید اغلب چای هزاربرگ را به یاد آورند. در این صورت، با بی‌قراری درونی و سایر ناراحتی‌های دیگر مواجه نخواهند شد. (منبع۱: م. تربن)

حمام‌های نشیمن هزاربرگ نیز برای سلامتی بسیار مفید هستند. در التهاب اعصاب دست و پا، حمام دست و پا که با افزودن هزاربرگ تهیه شود، بسیار آرامش‌بخش است. اما گیاه باید در آفتاب ظهر جمع‌آوری شود.

توصیه‌های دکتر لوتزه (منبع: م. تربن)

  • فشار دردناک خون به سر
  • سرگیجه
  • حالت تهوع
  • ناراحتی‌های چشمی همراه با آبریزش چشم
  • درد چشم
  • خونریزی بینی
  • حمله میگرن ناشی از شرایط آب و هوایی

با نوشیدن منظم چای گیاهی، میگرن می‌تواند کاملاً بهبود یابد. به لطف اثر پاک‌کنندگی بدن، می‌توانیم بیماری‌های ریشه‌دار سالیان را از بدن خود خارج کنیم.

به ویژه باید اشاره کرد که هزاربرگ به بهترین شکل و مستقیماً بر مغز استخوان تأثیر می‌گذارد و تولید خون را در آنجا تنظیم می‌کند. به واسطه این قدرت، گیاه می‌تواند در بیماری‌های مغز استخوان، از طریق دوره‌های درمانی چای، حمام‌ها و استفاده از تنتور کمک کند.

چای گیاهی می‌تواند در مدت بسیار کوتاهی در خونریزی‌های معده و بواسیر (هموروئید) و همچنین در مقابل فشار معده و سوزش سر دل موفق باشد. در سرماخوردگی، کمردرد یا دردهای روماتیسمی، چای گیاهی باید تا حد امکان داغ نوشیده شود.

چای گیاهی باعث کار منظم کلیه‌ها می‌شود، بی‌اشتهایی را برطرف می‌کند، به بهبود گازها و گرفتگی‌های معده، بی‌نظمی‌های کبدی، التهاب مجرای معده و روده کمک می‌کند و با تنظیم کار غدد روده، دفع را آسان می‌سازد.

از آنجا که در مقابل گردش خون و گرفتگی رگ‌ها بسیار مؤثر است، چای گیاهی را می‌توان در نارسایی عروق کرونر نیز توصیه کرد. خارش‌های آزاردهنده واژن می‌توانند به لطف شستشو و حمام‌های نشیمنی که با آب جوشانده گیاه انجام می‌شود، از بین بروند. از گل‌های هزاربرگ می‌توان پمادی مؤثر ضد بواسیر تهیه کرد. (منبع۱: م. تربن)

هشدارها

توصیه می‌شود در طول دوران بارداری از هزاربرگ استفاده نشود. ممکن است در برخی افراد حساس باعث واکنش‌های آلرژیک شود. عوارض جانبی شناخته شده دیگری ندارد.

روش‌های مصرف

تهیه چای: نصف یا یک قاشق چای‌خوری گیاه خرد شده نرم، با یک لیوان پر آب جوش دم می‌کند (جوشانده نمی‌شود)، پس از ۱۵ دقیقه دم کشیدن صاف می‌شود. مگر اینکه طور دیگری مشخص شده باشد، روزانه ۳ لیوان چای ناشتا یا بین وعده‌های غذایی نوشیده می‌شود.

تنتور گیاهی: گیاه تازه جمع‌آوری شده در زمان گل‌دهی به صورت نرم خرد می‌شود. یک بطری دهان گشاد به طور آزادانه پر می‌شود و کنیاک مرغوب تا حدی اضافه می‌شود که روی گیاهان را بپوشاند. بطری به مدت ۱۴ روز در آفتاب می‌ماند، گاهی تکان داده می‌شود و پس از پایان زمان، صاف می‌شود.

تهیه پماد: ۱۰۰ گرم کره بدون نمک یا پیه در تابه کاملاً داغ می‌شود. یک مشت گل هزاربرگ تازه خرد شده و ۱۵ برگ تمشک تازه خرد شده به تابه اضافه می‌شود، وقتی شروع به صدا کردن کرد هم زده می‌شود و تابه از روی اجاق برداشته شده و در جای خنک به صورت دربسته نگهداری می‌شود. روز بعد کمی گرم می‌شود، از پارچه نازکی عبور داده شده و صاف می‌شود و در ظروف تمیز پر می‌شود. باید در یخچال نگهداری شود!

حمام نشیمن: دو مشت بزرگ گیاه تازه خرد شده یا ۱۰۰ گرم گیاه خشک شده، به مدت یک شب در آب سرد خیسانده می‌شود. روز بعد تا حد جوشیدن حرارت داده می‌شود و پس از صاف کردن، به آب حمام اضافه می‌شود.