Aynısafa; kanser, yaralar, mide yaraları, egzama ve sedefte, baş ağrısı, kalbi güçlendirme, sinirsel gerilim, regl dönemi şikayetleri, hemoroid, iç kanama, bayılma ve sarılık gibi hastalıklarda kullanılmıştır. Bu bitki çeşitli bitkiler ile karışım olarak da hastalıklarda kullanılmış.
Aynısafa (Calendula officinalis), ülkemizde yetişen bitkiler arasında çok önemli bir yere sahiptir. Bu şifalı bitki ayrıca altıncık, ölüçiçeği, tıbbi öküzgözü, nergis, portakal nergisi ve tıbbi nergis olarak da anılır. Kansere ve kanser türü çıbanlara karşı kullanılan bitkilerdendir.
Bir bahçe çiçeğidir, 50 cm kadar uzar; çiçek renkleri sarıdan portakal rengine kadar değişir. Sapı ve yaprakları etlidir ve tutulduğunda sanki yapışkanmış gibi hissedilir.
Bazı değişik türleri de vardır, ama hepsinin şifalı özelliği eşittir. Bitki, çiçekleri, yaprakları ve sapları ile toplanır ve kullanılır. Fakat güneşin en yakıcı olduğu zamanda toplanması gerekir; çünkü bitkinin şifalı gücü ancak o sırada doruğa ulaşmış olur.
Aynısafa çayı, kan temizleyici bir bitki çayı olarak, mikroplu sarılıkta önemli yardımcılardan biridir. Günde 1-2 bardak çay içildiğinde faydalı olduğu söylenir. Yudum yudum içilmesi tavsiye edilir. Aynısafa; kan temizleyici, dolaşım uyarıcı etkilere sahiptir ve yaraların kapanmasını hızlandırmakta.
Damar iltihapları, iyileşemeyen varis çıbanları, fistüller, donuk kabarcıkları ve yanık yaralarında da merhemi çok çabuk yardımcı olur. Meme çıbanlarında, merhem ve merhemin posası, hastalık kötü karakterli olsa bile kullanılmalıdır. Yara ve ameliyat izlerinin çabuk iyileşmesini sağlamakta.
Alman ve Fransız doktorların da regl dönemi ağrıları, düzensizlikler ve bazı cilt sorunları üzerinde olumlu etkilerini kaydettikleri aktarılmaktadır. Bitkinin taze sıkılmış özsuyu, deri kanserinde bile başarıyla kullanılmaktadır denilmiştir. Uzunca bir süre, günde 5-6 kez bitki özsuyu sürüldüğünde, hemangiom, pigment lekeleri ve yaşlılık lekeleri de kaybolur denilmektedir.
Kullanım Biçimleri
Çay hazırlamak: Yarım tatlı kaşığı dolusu ince kıyılmış bitki, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar suyla haşlanır, üstü kapalı olarak 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 3 bardak çay yeterlidir. Dıştan kullanım için hazırlanan çay için iki misli bitki kullanılmalıdır.
Aynısafa Tentürü: İki avuç dolusu ince kıyılmış bitki (sap, yaprak, çiçek) 1 litre kanyak veya elma sirkesi içinde 14 gün boyunca güneşte veya sıcak bir ortamda, arada bir çalkalanarak bekletilir. Süre sonunda tülbentten geçirilerek süzülür ve koyu renkli bir şişede saklanır.
Oturma Banyosu: İki avuç dolusu taze veya 100 gr kurutulmuş bitki, geceden 2 litre suya yatırılır. Ertesi gün kaynama derecesine kadar ısıtılır, 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür ve banyo suyuna eklenir.
Aynısafa Merhemi: İki avuç dolusu ince kıyılmış taze bitki hazırlanır. 500 gr içyağı veya margarin kızdırılır ve içine bitkiler dökülür. Çıtırdaması beklenir, karıştırılır ve ateşten çekilir. Üstü kapatılarak serin bir yerde gece boyunca bekletilir. Ertesi gün hafifçe ısıtılır, süzülür ve merhem kaplarına aktarılır.
Özsuyu çıkarma: Yaprak, sap ve çiçekler iyice yıkanır, ince doğranır ve henüz nemliyken mutfak robotunda suyu sıkılır.
Kompres: Kompres yapılacak bölgeye önceden yağlı bir krem sürülür, uygun büyüklükte bir pamuk veya bez parçası inceltilmiş tentür ile ıslatılır ve hasta bölgeye konur.
Kaynama suyu: Çeyrek litre suya bir yemek kaşığı dolusu bitki kullanılır.
Karışımlar
Lavanta ile eşit oranlarda karıştırılarak sedef, egzama ve ağrılarda kullanılmış. Mide yaraları için bitki çiçekleri keçi tereyağı ile karıştırılarak yendiğinde mide yaralarını daha hızlı geçirmekte denilmekte. Yarım çay bardağı bitki suyu ve 3 adet kuru hurma yenilmesi de tavsiye edilmiştir.
Uyarılar: Aynısafa'nın bilinen hiçbir yan etkisi yoktur denilmektedir.
